09/06/2026
Nibud: Kabinetsplannen treffen mensen met een beperking of chronische ziekte fors
De plannen van het kabinet kunnen voor mensen met een chronische ziekte of beperking leiden tot honderden euro's per maand aan extra zorgkosten. ‘Als huishoudens gebruik maken van meerdere regelingen die gaan veranderen, dan kan die kostenstijging oplopen tot zo’n € 300 per maand oftewel ruim € 3.500 per jaar,’ ziet Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen. Deze komen boven op de extra kosten die ze al hebben. Dat blijkt uit berekeningen die het Nibud maakte voor acht verschillende voorbeeldhuishoudens. Ook beleidsplannen uit de vorige kabinetsperiode zijn hierin meegenomen.
Terechte zorgen
‘Onze cijfers laten zien dat belangenorganisaties zich terecht zorgen maken over de stapeling van deze maatregelen,’ zegt Gijsbertsen. Maatregelen die mensen met een beperking of chronische ziekte hard raken, zijn inkomensafhankelijke eigen bijdragen in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de verhoging van het eigen risico. ‘De maatregelen grijpen ook in elkaar. Zo is er ook een plan om de regeling af te schaffen waarmee mensen zorgkosten via de belastingaangifte terug kunnen krijgen. Dat zorgt ervoor dat hun inkomen voor de belastingdienst hoger is. Daardoor kunnen ze ook minder zorgtoeslag krijgen en gaan ze nog hogere inkomensafhankelijke eigen bijdragen voor zorg betalen.’
Ook de bezuinigingen op de sociale zekerheid treffen juist de mensen met een chronische ziekte of beperking. Zo is het kabinet van plan de uitkering voor duurzaam en volledige arbeidsongeschikten (IVA) af te schaffen. Dat betekent dat iedereen die in de toekomst volledig arbeidsongeschikt raakt niet 75, maar 70 procent van het laatst verdiende loon ontvangt. In combinatie met de meerkosten die mensen al hebben, is er een reële kans op financiële problemen.
Verslechtering
De grote effecten op de financiële posities van huishoudens waar nu al sprake is van een chronische ziekte of beperking, komen boven op de extra kosten – de meerkosten – die zij al hebben vergeleken met mensen zonder beperking of ziekte. Die meerkosten heeft het Nibud eerder in kaart gebracht voor een aantal voorbeeldsituaties en toen bleek dat die uiteenliepen van € 1.000 tot € 4.500 per jaar. ‘De extra kosten die hier bovenop komen als de plannen uit het akkoord werkelijkheid worden, veroorzaken een verslechtering van de financiële situatie van deze huishoudens,’ stelt Gijsbertsen. ‘In het coalitieakkoord wordt ook gesproken over maatregelen om de financiële gevolgen voor lagere inkomens te dempen, maar het is nog onduidelijk hoe en in welke mate.’
Reactie belangenorganisaties
‘Het onderzoek van het Nibud laat zien dat mensen er keihard op achteruit gaan. Wij roepen het kabinet met klem op om andere keuzes te maken en de rekening voor de oplopende zorgkosten niet bij mensen met een beperking of chronische ziekte neer te leggen,’ zegt Deborah Lauria, directeur van koepelorganisatie Ieder(in). ‘Mensen krijgen nu al te maken met hoge zorgkosten en kunnen daardoor moeilijk rondkomen. Dit zal leiden tot het mijden of uitstellen van zorg.’
Achtergrond van dit rapport
Het Nibud berekende de financiële gevolgen voor een aantal voorbeeldhuishoudens, in opdracht van Ieder(in), de koepelorganisatie voor mensen met een beperking of chronische ziekte, in samenwerking met Patiëntenfederatie Nederland en MantelzorgNL. Deze organisaties ontvingen de afgelopen weken duizenden verhalen van mensen met een chronische ziekte of beperking en hun naasten die zich zorgen maken. Op dinsdag 9 juni bieden zij de Tweede Kamer een boek aan waarin een aantal van deze persoonlijke verhalen zijn gebundeld.
Noot voor redactie, niet ter publicatie
Bronnen
Onderzoek Nibud 2026 Rapport Effecten van aankomende beleidsmaatregelen voor mensen met een beperking of chronische aandoening
Bedrag van 1000 tot 4500 euro per jaar aan kosten die mensen nu al hebben: Rapport Meerkosten van het leven met een beperking van Nibud (2024) - https://www.nibud.nl/onderzoeksrapporten/rapport-meerkosten-van-het-leven-met-een-beperking-2024/
Perscontact Nibud
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de persvoorlichter van Nibud:
Karin Radstaak ..
Perscontact Ieder(in)
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de persvoorlichter van Ieder(in):
Goele Vandenberghe via 06 57 32 15 81 of
[email protected]
Mensen met een beperking hebben soms hogere noodzakelijke uitgaven, bijvoorbeeld vanwege zorgkosten. In dit rapport maken we inzichtelijk welke meerkosten mensen kunnen hebben als gevolg van hun beperking en wat de impact daarvan is op hun huishoudbudget.