28/08/2026
🏛️Bussemaker tussen circa 1884 en 1903
Op deze oude foto zien we Hotel Bussemaker zoals het eruitzag aan het einde van de negentiende eeuw. Het gebouw werd in 1884 gebouwd, nadat het eerdere pand bij de grote dorpsbrand van 29 april 1884 verloren was gegaan.
In deze periode stond Bussemaker eerst onder leiding van oprichter Johannes Bernardus Theodorus (J.B.T.) Bussemaker. Na zijn overlijden in 1895 zette zijn oudste dochter Jantien Bussemaker-Smit het hotel voort. Haar man Geert Smit was toen al overleden, waardoor zij zelf aan het roer kwam te staan.
Vanaf ongeveer 1870 was ook de gemeentelijke administratie van de toenmalige gemeente Odoorn, nu gemeente Borger-Odoorn, in Bussemaker gevestigd. Horeca en gemeentebestuur zaten jarenlang onder één dak.
Rond 1901 veranderde dit door een nieuwe Drankwet. Gemeentelijke werkzaamheden mochten niet langer plaatsvinden op dezelfde plek waar alcohol werd geschonken. Er moest daarom een apart gemeentehuis komen. Vervolgens ontstond discussie over de locatie: Exloo, Odoorn of Tweede Exloërmond, waar destijds een groot deel van de inwoners woonde.
Jantien zag het gemeentehuis graag in Exloo blijven, mede omdat de bezoekers ervan voor klandizie bij Bussemaker zorgden. Samen met haar zwager Albert Vriend, de man van haar zus Johanna Lamberdina en werkzaam bij de gemeente, werd naar een oplossing gezocht.
Die kwam er doordat Bussemaker zelf een stuk grond tegenover het hotel ter beschikking stelde voor de bouw van het nieuwe gemeentehuis. Albert Vriend deed hiervoor het formele aanbod aan de gemeente. Zo bleef het gemeentebestuur in Exloo.
Op 29 juni 1903 vond daar de eerste gemeenteraadsvergadering plaats. Daarmee kwam na ruim dertig jaar een einde aan de eerste periode waarin Bussemaker en de gemeente onder hetzelfde dak zaten.
📖 Deze informatie kwam tot stand door ons onderzoek naar de historie van Bussemaker.
Op foto 2 zie je een door AI ingekleurde versie van Bussemaker, zodat je een beter beeld krijgt van de uitstraling van het pand in die tijd.
Op foto 3 zie je het gemeentehuis van de gemeente Odoorn (nu Borger-Odoorn), dat van 1903 tot 1943 tegenover Bussemaker stond, gezien vanaf de kant van het hotel.