2026/10/13
Chỉ còn vài tiếng nữa, 731 liệt sĩ sẽ được trở về sau 58 năm nằm lại dưới lòng đất.
“Áo bào thay chiếu anh về đất. Sông Mã gầm lên khúc độc hành.”
Mình đã theo dõi hành trình này từ những ngày ở Việt Nam tìm kiếm nhân chứng lịch sử, cho đến khi khoanh vùng được khu vực tìm kiếm.
Điều mình thắc mắc là sao phải mất đến 58 năm.
Hơn 2/3 số người cha, người mẹ có lẽ đã cạn khô nước mắt, ko còn cơ hội chờ đợi ngày con mình trở về.
Nhưng có lẽ những người ra đi năm ấy cũng biết rằng họ có thể sẽ chẳng có ngày trở về.
Công viên Lê Thị Riêng gắn bó với thanh xuân sv của mình. Công viên nằm gần trường đại học, sát bên khu nhà trọ sv, chưa từng nghĩ rằng, ngay dưới nơi từng vui chơi suốt những năm tháng tuổi trẻ, có gần 1.000 con người đang nằm sâu trong lòng đất
Nội mình có 2 người con trai là liệt sĩ. Nội dc phong tặng là Bà mẹ VNAH
Nội giữ lại ba mình vì sợ cũng ra đi rồi chẳng thể trở về.
Nội làm nhà, xây một chiếc giường bằng đá. Theo thời gian, mặt giường mát lạnh, bóng loáng, là ký ức tuổi thơ mình v đám bạn mỗi khi ngồi chơi banh đũa,chơi sò.
Bên dưới giường đá là con đường hầm đào sâu, dẫn ra con đường lớn. Khi hòa bình, hầm được lấp lại, chỉ còn một cái lỗ dùng để chứa đồ như cái
kho
Mình thường chui vào chơi, hỏi người lớn về sự tích. Nhớ có người nói: Nhờ cái hầm ấy mà ba mày còn sống, mới có mày!
Lớn lên mới hiểu, có những thứ tồn tại trong nhà mình từng là nơi lựa chọn giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.
Ngoại mình cũng có hai người con trai duy nhất, cả hai đều mất vì chiến tranh.
Nhưng Ngoại không được gọi là Bà Mẹ VNAH, mà chỉ được gọi là mẹ liệt sĩ, bởi một người theo cách mạng, một người là lính VNCH
Hai anh em ở hai chiến tuyến, đi hai con đường khác nhau. Nhưng người đau khổ cuối cùng là ngoại
Môt cậu đi lính VNCH nhận dc với đầy đủ hình hài.
Cậu đi Cách Mạng thì được người dân chôn cất, Mấy chục năm sau mới tìm dc mộ lấy cốt nên cg cũng không biết chắc có phải đúng người hay ko
Mẹ kể, ngày cậu mất, gia đình ko nhận được giấy báo tử đâu, nghe người ta báo tin, cả nhà đau đớn ôm nhau khóc thôi
Nhưng cậu là Việt Cộng, nên gia đình không dám khóc công khai, phải chui xuống hầm khóc rồi lên giả vờ như chưa có chuyện gì xảy ra, để cả gia đình ko bị liên lụy
Hóa ra có những người mẹ mất con mà ngay cả việc được khóc dc đau đớn phải lén lút và giấu giếm
Hoá ra có những đứa trẻ lớn lên giữa hòa bình, vô tư chơi đùa mà không biết bên dưới là những phận người đã nằm lại từ rất lâu
Đối với lịch sử, đó là một dấu mốc.
Đối với một người mẹ, đó là gần trọn một đời người đau thương
Mong các chú các bác liệt sĩ sớm được trở về. Mong những người đã nằm xuống được gọi đúng tên, những gia đình còn chờ đợi có được câu trả lời, và những người mẹ dù đã đi xa cũng có thể được an ủi
Chiến tranh kết thúc đã lâu, nhưng có những nỗi đau phải trãi qua nhiều thế hệ mới chạm đến hồi kết.