28/04/2025
Câu ru ngủ kinh điển
TIỀN NHIỀU ĐỂ LÀM GÌ
Xưa có kẻ hỏi: “Người đời bôn ba vất vả, rốt cuộc tiền nhiều để làm gì?”
Phật dạy rằng: “Tiền tài vốn là phương tiện, chẳng phải cứu cánh. Người khéo dùng tiền, tiền hóa thành phúc; người mê lầm tiền, tiền hóa thành hoạ.”
Ở đời, kẻ khổ tâm vì không tiền, người khổ thân vì có tiền. Người tham thì tiền chẳng đủ, kẻ biết đủ thì tiền chẳng tham.
Tiền nhiều chẳng phải điều lỗi. Tiền nhiều mà tâm còn thiện lương, thân còn cần lao, ấy mới là phước báu.
Tiền nhiều bởi mồ hôi nước mắt, bởi bàn tay lao động, bởi lòng trung thực sáng ngời, ấy là của cải chân chánh, không làm tổn hại lòng người, không tổn phúc nhân duyên.
Người có tiền mà không quên nguồn cội, không quên chia sẻ, biết kính trên nhường dưới, ấy là người giàu thật sự.
Tiền nhiều mà kiếm bằng tà hạnh, dùng mưu sâu kế độc, giẫm đạp lên kẻ khác, ấy chẳng phải là giàu, mà là kẻ lắm tiền.
Lắm tiền mà mất lòng người, mất lương tâm, lạc vào tham-sân-si, ấy là tự gieo mầm khổ đau về sau.
Người thiện lương, dù nghèo mà an vui, dù ít mà đầy đủ.
Người thiện lương, tiền bạc với họ chỉ là phương tiện để tu tập, để hành thiện, để phụng sự đời.
Có kẻ, mồm miệng rao giảng: “Tiền nhiều để làm gì?” Nhưng trong tâm họ, ẩn tàng tham vọng, ẩn tàng dục niệm.
Họ dạy đời phải buông bỏ, nhưng chính mình lại nắm chặt.
Họ ru ngủ thiên hạ, để thiên hạ không tranh đấu với họ, để họ mặc sức vơ vét lợi danh.
Đó là tà ngôn. Đó là nguỵ biện.
Phật từng dạy: “Kẻ tu hành chân chính, nói sao làm vậy, tâm khẩu tương ưng.”
Người dạy người khác buông bỏ tiền tài mà chính mình lại tham đắm, ấy là kẻ lừa mình dối người.
Người ấy chẳng phải bậc minh triết, cũng chẳng phải người đáng học hỏi.
Bậc trí giả biết rằng: Có tiền, dùng tiền để hành đạo.
Không tiền, cũng lấy không tiền mà hành đạo.
Có tiền, xây chùa, bắc cầu, độ sinh, giúp người hoạn nạn.
Không tiền, lấy lời nói mà an ủi, lấy đôi tay mà cứu giúp.
Tiền vốn vô tình. Người mới hữu tình.
Người có tâm Phật, có tiền hay không tiền đều là viên mãn.
Kẻ mang tâm ma, có tiền hay không tiền đều là khổ lụy.
Người đời nên nhớ: Tiền kiếm bằng chính đạo, như nước suối trong lành, uống vào tâm mát.
Tiền kiếm bằng tà đạo, như nước độc ngầm, uống vào thân bệnh, tâm loạn.
Tiền đủ nuôi sống thân mạng, chăm sóc cha mẹ, dạy dỗ con cái, ấy là thiện.
Tiền dư để bố thí, cúng dường, cứu tế, ấy là phước.
Tiền dư mà sanh tham, sanh ngã mạn, sanh tà kiến, ấy là hoạ.
Cho nên người tu nên xem tiền như rắn độc, gần mà không bị cắn, cầm mà không bị thương.
Cầm tiền trong tay, nhưng tâm không cầm.
Có tiền trong túi, nhưng tâm không ôm giữ.
Làm ra tiền mà không nô lệ cho tiền, đó là tự do.
Tiền nhiều không sánh bằng đức lớn.
Tiền bạc mua được nhà, nhưng không mua được tổ ấm.
Tiền bạc mua được thuốc, nhưng không mua được sức khỏe.
Tiền bạc mua được sự sùng bái giả dối, nhưng không mua được lòng tôn kính chân thành.
Thế nên, tiền như bè qua sông. Đến bờ rồi thì bỏ bè mà lên.
Tiền là đèn soi tối tăm, chứ không phải xiềng xích buộc chân.
Người dùng tiền như dùng đèn thì đi đường sáng.
Người để tiền cột mình như trói thân vào ngục tù.
Tiền là đứa tớ tốt, nhưng là ông chủ tồi.
Ai lấy tiền làm chủ mình, thì suốt đời làm nô lệ cho lòng tham.
Ai lấy trí huệ làm chủ, thì tiền bạc chỉ là cỏ rác.
Tiền nhiều hay ít, chẳng bằng tâm có thiện lành hay không.
Tâm thiện, đời thịnh.
Tâm ác, đời suy.
Tâm sáng, phước đến.
Tâm tối, hoạ tới.
Người có trí, không chê tiền, cũng không tham tiền.
Người có đức, không nịnh tiền, cũng không khinh tiền.
Tiền đi qua tay, nhưng đạo đức ở lại.
Tiền dùng hết, nhưng công đức còn mãi.
Hãy dùng tiền như người thợ lành dùng dao bén: không làm mình thương tổn, mà còn làm lợi ích cho đời.
Đừng để tiền như kẻ dại ôm rắn độc: chết lúc nào chẳng hay.
Người giàu có nhất không phải người có nhiều tiền nhất, mà là người có tâm hồn thảnh thơi nhất.
Người hạnh phúc nhất không phải người nhiều của cải nhất, mà là người biết đủ nhất.
Biết đủ, nghèo cũng vui.
Không biết đủ, giàu cũng khổ.
Tiền nhiều mà không tham, không si, không sân, thì tiền là Bồ Tát.
Tiền nhiều mà tham lam, ích kỷ, lừa lọc, thì tiền là quỷ dữ.
Biết như vậy, người học đạo không ngại tiền nhiều, cũng không sợ tiền ít.
Chỉ sợ tâm mình vì tiền mà u tối.
Chỉ sợ đạo tâm vì tiền mà thoái thất.
Thế nên, hãy làm ra tiền bằng chính nghiệp.
Hãy giữ tiền bằng chính đạo.
Hãy dùng tiền bằng chính tâm.
Ai hiểu được lẽ ấy, thì tiền nhiều cũng như tiền ít, không còn trói buộc, không còn hệ lụy.
Như hoa sen trong bùn, không nhiễm bùn.
Như trăng sáng giữa trời, không nhuốm bụi trần.
Nguyện cho người đời biết lấy đạo tâm mà trị tài sản.
Nguyện cho người đời biết lấy từ bi mà độ tiền tài.
Nguyện cho người đời biết lấy trí tuệ mà soi đường tiền bạc.
Nguyện cho tất cả chúng sinh lìa bỏ lòng tham đắm tài vật, mà bước lên bờ giải thoát an vui
